Chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 02/11/2026, Nghị định số 362/2026/NĐ-CP đã sửa đổi, bổ sung toàn diện các quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thống kê, tiếp nối nền tảng của Nghị định số 95/2016/NĐ-CP và Nghị định số 100/2021/NĐ-CP.
Điểm mới cốt lõi của Nghị định số 362/2026/NĐ-CP
Lần đầu tiên, hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực thống kê thực hiện trên không gian mạng và môi trường số được luật hóa cơ sở xử lý theo khung pháp luật chuyên ngành về xử lý vi phạm hành chính trên môi trường điện tử.
Nghị định số 362/2026/NĐ-CP phân định rõ thẩm quyền xử phạt như sau:
Ảnh được AI hỗ trợ thiết kế
Chế tài xử phạt vi phạm bảo mật thông tin cá nhân, tổ chức cung cấp thông tin thống kê
Căn cứ theo Điều 15 Nghị định số 95/2016/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi khoản 8 Điều 1 Nghị định số 362/2026/NĐ-CP), hành vi vi phạm quy định về bảo mật thông tin của từng cá nhân, tổ chức cung cấp thông tin thống kê bị quy định mức chế tài cụ thể:
Ảnh được AI hỗ trợ thiết kế
Hành vi vi phạm: Tiết lộ thông tin thống kê trong phiếu, biểu điều tra thống kê, báo cáo thống kê và dữ liệu hành chính, dữ liệu thống kê gắn với tên, địa chỉ cụ thể của từng cá nhân
Mức phạt tiền đối với cá nhân: Từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng. (Lưu ý: Theo nguyên tắc chung tại Điều 4 Nghị định số 95/2016/NĐ-CP, mức phạt đối với tổ chức vi phạm bằng hai lần mức phạt tiền đối với cá nhân, tương đương từ 40.000.000 đồng đến 60.000.000 đồng).
Biện pháp khắc phục hậu quả bắt buộc: Buộc thu hồi thông tin thống kê đối với toàn bộ các hành vi vi phạm quy định tại điều này.
Mở rộng toàn diện các biện pháp khắc phục hậu quả
Nghị định mới sửa đổi toàn diện Điều 3 của Nghị định số 95/2016/NĐ-CP thành quy định về "Hình thức xử phạt và biện pháp khắc phục hậu quả", giữ nguyên hai hình thức xử phạt chính là cảnh cáo và phạt tiền, đồng thời quy định danh mục biện pháp khắc phục hậu quả cực kỳ chi tiết:
Buộc hủy bỏ báo cáo thống kê; hủy bỏ phiếu, biểu điều tra thống kê và kết quả điều tra thống kê.
Buộc khôi phục phiếu, biểu điều tra, báo cáo thống kê còn khả năng khôi phục; cải chính nguồn thông tin thống kê đã trích dẫn, phổ biến, đăng tải.
Buộc cải chính thông tin thống kê sai sự thật hoặc gây nhầm lẫn đã phổ biến; đính chính thông tin thống kê đã phổ biến, đăng tải hoặc ghi trên các ấn phẩm sai sự thật; buộc ghi và cung cấp trung thực, đầy đủ, chính xác thông tin trong phiếu, biểu điều tra thống kê.
Đối với nghĩa vụ cung cấp thông tin, cơ quan có thẩm quyền có thể áp dụng biện pháp buộc nộp phiếu, biểu điều tra thống kê; nộp đủ báo cáo thống kê, báo cáo tài chính; nộp báo cáo kết quả cuộc điều tra thống kê.
Buộc chấm dứt việc khai thác, sử dụng cơ sở dữ liệu thống kê chưa được công bố; xóa, hủy hoặc gỡ bỏ dữ liệu vi phạm khỏi mọi hình thức lưu trữ, khai thác hoặc chia sẻ; buộc thu hồi thông tin thống kê.
Hiệu lực thi hành theo thời gian đối với các hành vi vi phạm
Nghị định quy định rõ nguyên tắc áp dụng chuyển tiếp:
Đối với hành vi vi phạm xảy ra và kết thúc trước ngày 02/11/2026 nhưng đang được xem xét, giải quyết thì tiếp tục áp dụng các quy định cũ (Nghị định 95/2016/NĐ-CP đã được sửa đổi bởi Nghị định 100/2021/NĐ-CP).
Đối với hành vi vi phạm xảy ra trước thời điểm ngày 02/11/2026 nhưng vẫn đang tiếp tục diễn ra khi Nghị định số 362/2026/NĐ-CP đã chính thức có hiệu lực thì áp dụng các quy định của Nghị định mới để xử lý.
