Google bỏ tính năng 'Tạo hình ảnh' của Google Earth - Ảnh: Google Earth
Ngay khi được giới thiệu ngày 30-7, tính năng "Tạo hình ảnh" (Create image) trên Google Earth nhanh chóng thu hút sự chú ý.
Công cụ này tích hợp mô hình AI Nano Banana, cho phép người dùng tạo ra hình ảnh mới dựa trên dữ liệu vệ tinh, ảnh chụp từ trên không và mô hình bản đồ 3D của Google Earth.
Theo Google, tính năng được phát triển nhằm phục vụ các mục đích như tái hiện bối cảnh lịch sử, trực quan hóa ý tưởng quy hoạch đô thị, thiết kế bất động sản hay mô phỏng những thay đổi của cảnh quan.
Tuy nhiên chỉ một ngày sau, Google thông báo tạm dừng tính năng để bổ sung các biện pháp kiểm soát. Hãng cho biết Google Earth là nền tảng được người dùng tin cậy để quan sát thế giới và việc bảo vệ độ tin cậy của dịch vụ là ưu tiên hàng đầu.
Động thái này diễn ra sau khi nhiều chuyên gia điều tra nguồn mở (OSINT) và giới nghiên cứu chỉ ra hàng loạt nguy cơ mà công cụ có thể gây ra.
Ông Henk van Ess - chuyên gia điều tra kỹ thuật số - nhận định Google đã dành hơn hai thập kỷ xây dựng Google Earth thành nguồn tham chiếu đáng tin cậy, nhưng chỉ một tính năng AI cũng có thể làm lung lay niềm tin đó nếu bị sử dụng sai mục đích.
Trong khi đó, ông Brady Africk - chuyên gia phân tích ảnh vệ tinh thuộc Viện Doanh nghiệp Mỹ (AEI) - cảnh báo công cụ mới có thể tạo ra những hình ảnh giả rất thuyết phục, dễ lan truyền trên mạng xã hội và gây khó khăn cho các nhà báo, nhà nghiên cứu cũng như những người làm công tác xác minh thông tin.
Google lo ngại tính năng 'Tạo hình ảnh' tạo nên những hình ảnh sai sự thật. Hình ảnh này cho AI tạo sinh - Ảnh: NPR
Trong các thử nghiệm, nhiều người đã tạo thành công những hình ảnh mô phỏng cơ sở hạt nhân, hố bom, khu vực ngập lụt, trại tị nạn hay các cảnh chiến sự gắn với những địa điểm có thật.
Dù các hình ảnh này không được đưa vào dữ liệu công khai của Google Earth, chúng hoàn toàn có thể bị chụp màn hình rồi chia sẻ trên mạng xã hội như những bức ảnh vệ tinh xác thực.
Đây cũng chính là điều khiến cộng đồng OSINT đặc biệt lo ngại. Nhiều năm qua, ảnh vệ tinh là nguồn dữ liệu quan trọng để kiểm chứng các sự kiện như chiến tranh, thiên tai, cháy rừng, xây dựng công trình hay những thay đổi tại các khu vực nhạy cảm.
Nếu hình ảnh giả ngày càng khó phân biệt với dữ liệu thật, quá trình xác minh sẽ trở nên phức tạp hơn rất nhiều.
Google cho biết mọi hình ảnh do AI tạo ra đều được gắn SynthID - dấu mờ kỹ thuật số vô hình giúp nhận diện nội dung do AI tạo ra. Hãng cũng nhấn mạnh chính sách nghiêm cấm việc sử dụng công cụ để tạo nội dung sai lệch hoặc gây hiểu nhầm.
Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng biện pháp này vẫn chưa đủ, bởi hình ảnh có thể bị chụp màn hình, cắt xén hoặc chỉnh sửa trước khi lan truyền trên mạng xã hội, khiến việc nhận diện trở nên khó khăn hơn.
