Trong bối cảnh thương mại toàn cầu chịu sức ép từ các rào cản kỹ thuật thế hệ mới như Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) và tiêu chuẩn ESG gắt gao, Hội nghị Thượng đỉnh Đổi mới Sáng tạo Việt Nam 2026 (VIS 2026) đã trở thành tâm điểm thu hút chú ý của cộng đồng doanh nghiệp.
Sự kiện tập trung giải quyết các bài toán lớn: biến áp lực tuân thủ thành lợi thế cạnh tranh, khơi thông nguồn vốn quốc tế và thương mại hóa công nghệ sâu (deep tech).
Đáp ứng trực tiếp nhu cầu mở rộng quy mô, tối ưu chi phí và tìm kiếm đối tác chiến lược, VIS 2026 tạo diễn đàn đối thoại về chuyển dịch năng lượng, tài chính xanh và công nghệ sâu. Những nội dung trao đổi tại hội nghị mở ra hướng tiếp cận và giải pháp thiết thực nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh cho cộng đồng kinh doanh.
Sự kiện ghi nhận những kết quả giao thương nổi bật:
Hơn 250 tổ chức trong nước và quốc tế tham dự: Quy tụ các định chế tài chính, quỹ đầu tư, tập đoàn, doanh nghiệp, tổ chức quốc tế, viện nghiên cứu và trường đại học.
Hơn 150 cuộc kết nối kinh doanh 1:1: Giúp doanh nghiệp trao đổi trực tiếp với nhà đầu tư, khách hàng tiềm năng và đối tác công nghệ.
22 biên bản ghi nhớ được ký kết: Đặt nền tảng triển khai các hoạt động hợp tác đầu tư, nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và phát triển thị trường xuyên biên giới.
Thành lập các liên minh chiến lược vươn ra quốc tế
VIS 2026 đánh dấu sự hình thành của các liên minh chiến lược quan trọng nhằm hỗ trợ doanh nghiệp Việt vươn ra thế giới:
InnoLab Asia × Spacecubed (Australia): Tận dụng hơn 12 năm kinh nghiệm của Spacecubed – hệ sinh thái không gian làm việc chung, ươm tạo và tăng tốc khởi nghiệp lớn nhất miền Tây Australia. Thông qua Perth Landing Pad, thỏa thuận mở ra bệ phóng thực chiến giúp các startup và doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận không gian làm việc, mạng lưới cố vấn chiến lược, gói hỗ trợ tài chính và lộ trình thâm nhập trực tiếp vào thị trường Australia. Ngược lại, InnoLab Asia đóng vai trò cầu nối đưa các doanh nghiệp công nghệ Úc khám phá cơ hội tại thị trường Việt Nam.
InnoLab Asia × Wellips × Gongju National University (Hàn Quốc): Sự kết hợp giữa mạng lưới đổi mới sáng tạo của InnoLab Asia, năng lực bảo trợ xúc tiến thương mại của Wellips và hệ sinh thái học thuật, chuyên gia công nghệ từ Gongju National University. Liên minh định hình VIS thành kênh tiếp cận thị trường trọng điểm giai đoạn 2027–2030, trực tiếp dẫn dắt các đoàn doanh nghiệp, quỹ đầu tư Hàn Quốc sang tìm kiếm cơ hội hợp tác, chuyển giao công nghệ và đầu tư dài hạn tại Việt Nam.
Liên doanh Veep & Neuron (Việt Nam – Singapore): Hai đơn vị hợp tác thành lập liên doanh (Joint Venture) đặt trụ sở tại Singapore, tập trung phát triển và thương mại hóa các giải pháp nền tảng thông minh chuyên quản trị vận hành, tối ưu hóa năng lượng và kiểm kê, giảm phát thải cho hệ thống các khu công nghiệp trọng điểm - đáp ứng tiêu chuẩn ESG và các tiêu chuẩn kỹ thuật của chuỗi cung ứng toàn cầu.
Thông qua việc khai thác các luồng quan điểm và cơ hội giao thương tại VIS 2026, cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam đã có cơ sở xác định lộ trình tối ưu hóa chi phí, làm chủ dữ liệu phát thải, sẵn sàng đón nhận nguồn vốn ESG và bứt phá trên bản đồ kinh tế toàn cầu.
Từ "Tuân thủ thụ động" đến "Kiến tạo giá trị"
Mở màn cho các phiên thảo luận chuyên sâu về chiến lược phát triển bền vững, diễn đàn đã thảo luận về khoảng cách giữa nhận thức và thực thi khi phần lớn doanh nghiệp vẫn e ngại chi phí chuyển đổi. Các chuyên gia và nhà quản lý nhấn mạnh rằng phát triển bền vững không thể tiếp cận như một nghĩa vụ hình thức, mà phải được xem là khoản đầu tư chiến lược mang lại giá trị kinh tế đo lường được.
Tại phiên đối thoại, các diễn giả đã chia sẻ những bài học thực chiến cho cộng đồng doanh nghiệp:
Tư duy đầu tư dài hạn và bài toán tài chính: Điển hình từ mô hình nông nghiệp công nghệ cao kết hợp kinh tế tuần hoàn quy mô lớn, Bà Lâm Thúy Ái - Chủ tịch HĐQT Mebi Group - chứng minh rằng việc kiên định đầu tư đạt chuẩn quốc tế giúp doanh nghiệp loại bỏ rủi ro hàng tồn kho và thu hút khách hàng bằng chất lượng vượt trội. Đại diện Mebi Group nhận định: "Nếu xem sự bền vững là sứ mệnh và khoản đầu tư chiến lược, doanh nghiệp sẽ xây dựng được bài toán tài chính rõ ràng. Tư duy phải đúng ngay từ ban đầu: sản phẩm làm ra phải đạt độ an toàn tuyệt đối và tạo ra giá trị bền vững cho thế hệ tương lai."
Góc nhìn từ nhà đầu tư quốc tế: Bổ sung về điều kiện tiếp cận nguồn vốn ngoại, Bà Theresa Evanoff - Executive Director GAIN - chỉ ra rằng việc đáp ứng tiêu chuẩn ESG chỉ là điều kiện cần, nhưng mô hình tài chính lành mạnh, quản trị dữ liệu minh bạch và khả năng sinh lời thực chất mới là yếu tố quyết định việc các quỹ đầu tư giải ngân.
Vai trò dẫn dắt của lãnh đạo: Đứng từ góc độ quản trị, Ông Gaku Echizemiya - CEO Talented Company - nhấn mạnh doanh nghiệp cần kết hợp sự cẩn trọng, kỷ luật dài hạn của mô hình quản trị quốc tế với tốc độ và sự nhạy bén của thị trường Việt Nam, đồng thời trao quyền cho lực lượng nhân tài trẻ để thúc đẩy đổi mới.
Đòn bẩy quản trị dữ liệu và tối ưu hiệu quả vận hành xanh
Giải mã bài toán nguồn vốn cho hành trình Net-Zero, diễn đàn ghi nhận thông điệp từ khối ngân hàng và các định chế tài chính quốc tế. Bà Lim Lijuan - CFO, UOB Vietnam - khẳng định nguồn vốn xanh trên thị trường quốc tế dồi dào, nhưng nút thắt cốt lõi nằm ở độ sẵn sàng và tính minh bạch của doanh nghiệp:
"Nguồn vốn để hướng tới nền kinh tế Net-Zero không hề thiếu, nhưng chìa khóa để khơi thông không nằm ở sự thiếu hụt tài chính, mà nằm ở mức độ minh bạch của số liệu đo lường phát thải, lộ trình chuyển đổi khả thi và cấu trúc quản trị ESG đạt chuẩn. Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang tái cấu trúc gắt gao, doanh nghiệp cần nhìn nhận chi phí của việc 'không hành động' sẽ còn đắt đỏ hơn rất nhiều so với chi phí chuyển đổi ban đầu."
Để thu hút các quỹ đầu tư quốc tế và tối ưu hóa hiệu quả vận hành, các chuyên gia tài chính khuyến nghị doanh nghiệp Việt Nam tập trung vào ba trụ cột hành động:
Quản trị dựa trên dữ liệu (Data-driven): Số hóa và chuẩn hóa hiện trạng tiêu thụ năng lượng cùng chỉ số phát thải, từ đó đo lường chính xác tỷ suất hoàn vốn đầu tư (ROI) cho từng dự án xanh.
Nội hóa tiêu chuẩn ESG: Dịch chuyển khái niệm phát triển bền vững thành chỉ tiêu vận hành (KPI) hàng ngày cho từng bộ phận trong doanh nghiệp.
Đẩy mạnh hợp tác quốc tế: Chủ động kết nối với các định chế tài chính và đối tác toàn cầu để chuyển giao công nghệ, tiếp nhận các mô hình quản trị rủi ro tiên tiến.
Kiến tạo hệ sinh thái công nghệ sâu từ phòng thí nghiệm
Tại các phiên thảo luận chuyên sâu về công nghệ cao, bài toán thương mại hóa công nghệ sâu (deep tech) trong các lĩnh vực bán dẫn, vi mạch, cơ khí chính xác và trí tuệ nhân tạo (AI) đã trở thành tâm điểm thu hút sự chú ý. Diễn đàn phân tích rào cản đặc thù của lĩnh vực này: vòng đời R&D kéo dài, chi phí đầu tư hạ tầng lớn và mức độ rủi ro cao, khiến dòng vốn tư nhân e ngại nếu thiếu cơ chế bảo trợ từ chính sách và hệ sinh thái dùng chung.
Chia sẻ kinh nghiệm quốc tế tại phiên đối thoại, Bà Raïssa Marteaux - Tổng Lãnh sự Vương quốc Hà Lan tại TP.HCM - mang đến bài học từ mô hình "Dutch Diamond" (Mô hình Kim cương Hà Lan) với sự cộng lực giữa 4 nhà: Chính phủ, Khối tư nhân, Viện nghiên cứu/Đại học và Các tổ chức xã hội:
"Công nghệ sâu không thể tự phát triển đơn độc. Nó chỉ vận hành tốt nhất khi con người, tri thức và doanh nghiệp được kết nối chặt chẽ trong một hệ sinh thái mở. Một phát phát minh tốt không tự động trở thành một doanh nghiệp thành công, nghiên cứu cần được đưa từ phòng thí nghiệm ra thị trường thông qua các hạ tầng thử nghiệm (pilot lines) tiệm cận với sản xuất công nghiệp.
Bên cạnh đó, Chính phủ đóng vai trò hạt nhân trong việc chấp nhận rủi ro giai đoạn đầu để khơi thông nguồn vốn tư nhân, tương tự cách Quỹ Deep Tech Hà Lan (Dutch Deep Tech Fund) đang thực hiện. Sự hiện diện của các tập đoàn bán dẫn hàng đầu Hà Lan như Besi, NXP, VDL ETG, Lucassen, Tecnotion, Sioux... tại Việt Nam là minh chứng cho tiềm năng hợp tác to lớn. Hà Lan cam kết tiếp tục là đối tác tin cậy, hỗ trợ phát triển tài năng trẻ, chuyển giao tri thức và mở rộng cơ hội để các doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng bán dẫn và chế tạo tiên tiến toàn cầu."
Từ chuỗi thảo luận chuyên sâu tại VIS 2026, các chuyên gia và đại diện quỹ đầu tư quốc tế thống nhất ba mũi nhọn hành động giúp Việt Nam đón đầu làn sóng công nghệ cao:
Xây dựng hạ tầng dùng chung (Shared Infrastructure): Đầu tư các phòng lab dùng chung và trung tâm đổi mới sáng tạo mở nhằm giảm thiểu chi phí R&D ban đầu cho doanh nghiệp khởi nghiệp deep tech.
Ưu tiên phát triển nhân lực bán dẫn & AI: Đẩy mạnh liên kết giữa các trường đại học với các tập đoàn công nghệ toàn cầu, đào tạo lực lượng kỹ sư chất lượng cao đáp ứng tiêu chuẩn tuyển dụng quốc tế.
Thành lập các Quỹ đồng đầu tư (Co-investment Funds): Kết hợp nguồn vốn mồi của Nhà nước với các quỹ mạo hiểm quốc tế để san sẻ rủi ro, bảo trợ cho các dự án công nghệ mang tính chiến lược quốc gia.
Được tổ chức thường niên từ năm 2022 bởi InnoLab Asia cùng các đối tác chiến lược quốc tế, VIS là nền tảng kết nối thương mại, công nghệ và đổi mới sáng tạo, hỗ trợ doanh nghiệp tối ưu hóa mô hình kinh doanh, mở rộng thị trường và tiếp cận nguồn vốn đầu tư chiến lược.
