
Khách hàng thanh toán quét mã QR trong siêu thị tại TP.HCM - Ảnh: T.PHƯƠNG
Đó là thực tế đang diễn ra tại nhiều nơi khi doanh nghiệp, hộ kinh chuyển từ QR tĩnh sang dùng QR động (dynamic QR) cho khâu thanh toán.
Với quy định về thuế kê khai, QR động giúp tối ưu hóa kê khai và nộp thuế bằng cách tự động điền chính xác thông tin (mã số thuế, số tiền, nội dung) trên từng hóa đơn/giao dịch. Tuy việc sử dụng QR động đang ngày càng phổ biến nhưng vẫn có không ít hộ kinh doanh cho biết cần hỗ trợ thêm để hiểu và sớm áp dụng phương thức thanh toán này.
Thuận tiện cho cả người mua và người bán hàng
Ghi nhận tại nhiều điểm bán hàng hóa, dịch vụ hộ kinh doanh tại TP.HCM cho thấy việc áp dụng thanh toán bằng mã QR đang tràn ngập. Đặc biệt tại hầu hết các siêu thị, hệ thống quán cà phê, nhà hàng, hiệu thuốc, việc sử dụng thanh toán bằng mã QR động trở nên quen thuộc, nhờ đó đã giúp ích nhiều cho hoạt động kinh doanh.
Đang chọn quét mã QR tại siêu thị WinMart để thanh toán, chị Ngô Thị Kim Cúc chỉ cần vài thao tác trong vài giây đã xong. Việc nhanh gọn này một phần đến từ số tiền cần thanh toán hiện lên ngay sau khi quét mã QR, thay vì phải bấm số tiền cần trả như kiểu quét thanh toán trước đây.
"Tôi thấy nhanh và tiện lắm, tiện cho cả người bán và mua, đặc biệt tránh nguy cơ bấm lộn số tiền cần thanh toán so với cách phải nhập số tiền như trước đây", chị Cúc nói. Tương tự, tại nhiều đơn vị như chuỗi siêu thị Bách Hóa Xanh, nhà thuốc Long Châu, Highlands Coffee..., việc sử dụng QR động đã được "phủ sóng" khắp nơi.
Trong khi đó, ở góc độ hộ kinh doanh, dù chỉ bán tạp hóa nhưng ông Hồ Đức Đình (phường Bình Quới) cho biết đã đầu tư mã QR động của Ngân hàng Techcombank để tiện trong việc thanh toán cho khách hàng và người bán cũng khỏe hơn trong việc quản lý doanh thu.
"Mã QR được tạo thông qua cổng thanh toán hoặc phần mềm quản lý bán hàng, chứa đầy đủ thông tin về số tiền và sản phẩm, dịch vụ, không còn phải quản lý, ghi chép sổ sách một cách thủ công. So với việc đầu tư máy POS hay quản lý tiền mặt, tôi thấy thanh toán bằng mã QR giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí vận hành, tiếp cận dễ dàng với khách hàng trực tuyến hoặc ở xa", ông Đình khẳng định.
Đang phấn khởi vì liên tục nhận chuyển khoản từ khách hàng bằng mã QR động một cách nhanh chóng, ông Trần Đức Vũ (cơ sở nhuôm kính Đức Vũ ở phường An Phú Đông) hào hứng cho biết nhờ sự tư vấn của các nhân viên ngân hàng nên vừa quyết định chuyển qua dùng cách thanh toán này.
"Hoạt động mua bán tại đơn vị diễn ra liên tục với lúc cao điểm cả trăm khách hàng mỗi ngày nên ưu tiên cách thức thanh toán nhanh để tránh ùn ứ. QR động giúp tối ưu hóa kê khai và nộp thuế bằng cách tự động điền chính xác thông tin (mã số thuế, số tiền, nội dung) trên từng hóa đơn/giao dịch", ông Vũ đánh giá.
Tuy vậy, không ít hộ kinh doanh, nhất là các hộ nhỏ lẻ, chưa ý thức được sự tiện dụng, ý nghĩa của QR động. Cụ thể, tại chợ Bà Chiểu, hầu hết hộ kinh doanh cho biết đã có mã QR thanh toán nhưng lâu này vẫn là mã QR tĩnh.
"Trước giờ, QR tĩnh đã được đông đảo tiểu thương, hộ kinh doanh nhỏ lựa chọn phổ biến vì dễ in, dán cố định tại quầy và hoàn toàn miễn phí" - bà Huỳnh Thị Bích Yên, hộ kinh doanh tại phường Bình Thạnh, lý giải.
Nhưng bà Yên đánh giá hình thức QR tĩnh dễ phát sinh những sai sót như nhầm lẫn số tiền, tranh chấp hoàn tiền, khó theo dõi doanh thu chính xác. Do đó nhiều người bán đang đã chủ động tìm hiểu nhiều hơn về QR động để có thể sớm áp dụng, tiện cho hoạt động kinh doanh, giúp minh bạch, đối soát khi kê khai thuế.

Khách hàng thanh toán bằng điện thoại quét mã QR - Ảnh: HỮU HẠNH
Hạn chế đáng kể sai sót, dễ dàng kiểm soát giao dịch
Nhiều hộ kinh doanh cho biết rất muốn áp dụng QR động sau khi hiểu được giá trị của cách thanh toán này nhưng không biết bắt đầu từ đâu, ai hỗ trợ, chi phí thế nào.
Theo bà Trần Minh Hiền, tiểu thương khu vực chợ An Đông (phường An Đông), mỗi ngày có đến hàng trăm giao dịch nên việc chuyển khoản đơn thuần sẽ khó kiểm soát hết dòng tiền, việc thống kê doanh thu để phục vụ khai báo thuế sẽ khó hơn.
Do đó, bà Hiền cho biết rất muốn áp dụng phương pháp thanh toán QR động này.
"Chúng tôi muốn có giải pháp thanh toán này thì gặp ai, làm gì. Rất cần ngành thuế, các doanh nghiệp cộng nghệ, ngân hàng hỗ trợ thêm, bởi nhu cầu đang là rất lớn", bà Hiền đánh giá.
Nhiều hộ kinh doanh cho rằng trong thời điểm có nhiều khâu phải làm như hiện nay, rất cần doanh nghiệp, ngân hàng đưa ra phương thức thanh toán đơn giản, hiệu quả và phù hợp với chính sách về thuế. Ngoài ra nên có thêm những ưu đãi về chi phí lắp đặt để hỗ kinh doanh tự tin tiếp cận.
Trao đổi với Tuổi Trẻ, bà Bùi Thị Trang - Giám đốc Khối Giải pháp bán lẻ, Tập đoàn MISA - nhận định: "Xu hướng chuyển từ QR tĩnh sang QR động đang ngày càng rõ nét trong cộng đồng tiểu thương và hộ kinh doanh. Khác biệt cốt lõi không nằm ở dòng tiền, mà ở cách dữ liệu giao dịch được tạo lập và quản lý".
Cụ thể, theo bà Trang, nếu QR tĩnh chỉ chứa thông tin tài khoản và yêu cầu người mua nhập thủ công số tiền, nội dung chuyển khoản, QR động cho phép tự động hóa toàn bộ quy trình thanh toán: số tiền được thiết lập sẵn, nội dung giao dịch chính xác theo từng đơn hàng.
Nhờ đó, hạn chế đáng kể sai sót; đồng thời mỗi khoản thanh toán đều được gắn với một giao dịch cụ thể, giúp việc kiểm soát trở nên rõ ràng, nhất quán. Trong khi đó, chi phí triển khai QR động không còn là rào cản.
"Hộ kinh doanh chỉ cần thiết bị cơ bản như điện thoại thông minh hoặc máy POS, kết hợp phần mềm bán hàng phù hợp là có thể áp dụng với chi phí hợp lý và dễ sử dụng. Mỗi giao dịch đều được gắn với từng đơn hàng cụ thể, giúp việc đối soát cuối ngày trở nên đơn giản, minh bạch và chính xác với QR động", bà Trang nói.
Một chuyên gia trong lĩnh vực công nghệ thanh toán cho rằng đối với hộ kinh doanh, QR động mang lại nhiều lợi ích thiết thực như tự động đối soát theo từng đơn hàng, dữ liệu cũng được chuẩn hóa, tạo thuận lợi cho việc kết nối với hóa đơn điện tử. Nhờ đó, việc tổng hợp doanh thu và hỗ trợ kê khai thuế nhanh chóng, chính xác hơn...
"Những điều này giúp hộ kinh doanh không chỉ kiểm soát tốt doanh thu mà còn tối ưu hóa quy trình vận hành, từng bước chuẩn hóa hoạt động theo hướng chuyển đổi số hiệu quả và bền vững".
Nền tảng quản lý bán hàng đa kênh ưu tiên QR động
Theo khảo sát, hiện nay nhiều nền tảng quản lý bán hàng đa kênh đã tích hợp sẵn QR động nhằm hỗ trợ tiểu thương triển khai nhanh chóng.
Chẳng hạn nền tảng MISA eShop của Tập đoàn MISA đã kết nối với nhiều ngân hàng phổ biến như Techcombank, VietinBank, Vietcombank…
Khi tạo đơn bán hàng, hệ thống tự động sinh mã QR đã bao gồm đầy đủ thông tin như số tiền và nội dung thanh toán; người mua chỉ cần quét mã để hoàn tất giao dịch.
Nhiều ngân hàng chủ động "cải tiến" mã QR
Một số ngân hàng còn triển khai tính năng tạo mã QR động trên ứng dụng thanh toán giúp tiểu thương, hộ kinh doanh dễ dàng sử dụng mà không cần thêm phần mềm nào khác.
Chẳng hạn, ứng dụng Techcombank Mobile của Ngân hàng Techcombank đang cung cấp hoàn toàn miễn phí cho cả khách hàng cá nhân lẫn hộ kinh doanh. Người dùng có thể tạo mã QR động (mã QR đi kèm số tiền cụ thể và nội dung chuyển khoản tự động) không giới hạn số lượng.
Tính năng này miễn phí giao dịch cho cả người tạo mã (người nhận tiền) và người quét mã (người chuyển tiền) khi thực hiện trong hệ thống hoặc qua Napas 247. Theo Ngân hàng Techcombank, QR động giúp nhận tiền nhanh chóng, an toàn, chính xác, giảm thao tác cho cả hai bên. Người bán còn có thể lưu, chia sẻ mã QR qua tin nhắn cho khách mua online.
Hơn nữa, giao dịch được ghi nhận tự động, dễ dàng kết nối với phần mềm quản lý bán hàng, hóa đơn điện tử - hỗ trợ mạnh mẽ cho việc kê khai thuế theo quy định mới. Do đó, nhu cầu sử dụng phương thức thanh toán này tăng mạnh trong thời gian gần đây, đặc biệt khi áp dụng thuế kê khai.