Tỉ phú Elon Musk bày tỏ tham vọng xây dựng trung tâm dữ liệu AI ngoài không gian tại Diễn đàn Kinh tế thế giới ở Davos (Thụy Sĩ) vào ngày 22-1 - Ảnh: AP
Ngày 2-2, Công ty chế tạo tên lửa và vệ tinh SpaceX của ông Musk thông báo đã mua lại 
Trung Quốc tính xây trung tâm dữ liệu AI trên không gian, thách thức SpaceXĐỌC NGAY
Trước khi SpaceX mua lại xAI, ông Musk đã triển khai nhiều hành động để thực thi tham vọng của mình. Tuần trước, SpaceX đề nghị Ủy ban Truyền thông liên bang Mỹ (FCC) cấp phép phóng mạng lưới gồm 1 triệu vệ tinh lên quỹ đạo Trái đất.
Theo hồ sơ nộp lên FCC, SpaceX cho biết mục tiêu là xây dựng một mạng lưới các trung tâm dữ liệu chạy bằng năng lượng mặt trời nhằm "đáp ứng sự tăng trưởng bùng nổ về nhu cầu dữ liệu do AI thúc đẩy".
Giải thích cho chiến lược trên, tỉ phú Musk cho biết trong vòng 2 đến 3 năm tới, phương pháp tạo ra năng lực tính toán cho AI với chi phí thấp nhất sẽ đến từ không gian. Do đó, nhà điều hành SpaceX nhấn mạnh việc xây dựng các trung tâm dữ liệu chạy bằng năng lượng mặt trời trong không gian là "điều hiển nhiên".
"Chỉ riêng hiệu quả về chi phí cũng sẽ cho phép các công ty đổi mới và tăng tốc trong việc huấn luyện mô hình AI, cũng như xử lý dữ liệu với tốc độ và quy mô chưa từng có, qua đó thúc đẩy những bước đột phá trong ngành vật lý và phát minh ra các công nghệ mang lại lợi ích cho nhân loại", ông Musk nói thêm.
Về cơ chế vận hành, các trung tâm dữ liệu đặt ngoài không gian trong tương lai có thể dựa vào hàng trăm vệ tinh chạy bằng năng lượng mặt trời, được kết nối thành mạng lưới trên quỹ đạo, để đáp ứng nhu cầu tính toán khổng lồ của các hệ thống AI như Grok của xAI hay ChatGPT của OpenAI. Đây là phương pháp thay thế được cho là tối ưu hơn, trong bối cảnh các trung tâm dữ liệu trên Trái đất đang tiêu tốn nhiều chi phí để vận hành.
Mặt khác, nhiều kỹ sư và chuyên gia không gian cảnh báo rằng tính khả thi về mặt thương mại của tham vọng này vẫn còn phải chờ nhiều năm nữa để đánh giá do hàng loạt rủi ro lớn như rác vũ trụ, thách thức bảo vệ phần cứng trước bức xạ vũ trụ, hạn chế trong quá trình bảo trì trực tiếp, cũng như chi phí phóng vệ tinh, theo Hãng tin Reuters.
Ngân hàng Deutsche Bank dự báo những trung tâm dữ liệu đặt trên quỹ đạo quy mô nhỏ đầu tiên có thể xuất hiện vào giai đoạn 2027 - 2028 ở dạng thử nghiệm về cả công nghệ lẫn hiệu quả kinh tế. Trong khi đó, các trung tâm dữ liệu quy mô lớn hơn, gồm hàng trăm hoặc hàng nghìn vệ tinh, có thể bắt đầu vận hành từ năm 2030 nếu các sứ mệnh quy mô nhỏ trước đó thành công.
Đối thủ của ông Musk đang làm gì?
Không chỉ riêng SpaceX, Công ty Blue Origin của tỉ phú Jeff Bezos cũng đang phát triển công nghệ cho các trung tâm dữ liệu AI ngoài không gian. Ngoài ra, Google đang thúc đẩy tham vọng này thông qua dự án Suncatcher với các vệ tinh được trang bị bộ xử lý Tensor (TPU) của hãng.
Trong khi đó, Starcloud, công ty do Nvidia hậu thuẫn, tháng trước đã phóng vệ tinh Starcloud-1 mang theo siêu chip Nvidia AI H100 lên quỹ đạo. Ngoài Mỹ, nhiều tập đoàn không gian Trung Quốc cũng cam kết xây dựng "hạ tầng trí tuệ số không gian cấp gigawatt" trong kế hoạch phát triển 5 năm tới.
Công ty SpaceX xin phóng 1 triệu vệ tinh lên quỹ đạo
