Robot "xuống đường" tại Ba Lan - Ảnh: STRAIT TIMES
Ngày 7-9, trước trụ sở Bộ Các vấn đề kỹ thuật số Ba Lan ở Warsaw xuất hiện một đoàn "biểu tình" khá lạ. Những người tham gia không phải con người mà là các robot hình người, robot bốn chân giống chó và một số mẫu robot dịch vụ.
Các robot cầm cờ, đi lại trước trụ sở bộ và phát những khẩu hiệu như "Bảo vệ việc làm", "Đã đến lúc có quy định".
Hoạt động này do sáng kiến Democratism tổ chức. Robot không tự xuống đường hay tự đưa ra yêu cầu, mà được ban tổ chức sử dụng như một cách trực quan để đặt vấn đề về AI, robot và việc làm.
Một robot hình người Agibot A3 còn được bố trí trả lời phỏng vấn của Hãng tin AFP. Nội dung phần trình diễn xoay quanh thông điệp rằng robot đã rời khỏi phòng thí nghiệm và bắt đầu xuất hiện nhiều hơn trong đời sống, nhà máy và các lĩnh vực dịch vụ.
Người tổ chức sự kiện, Grzegorz Kulis, làm việc trong ngành robot và từng có kinh nghiệm trong lĩnh vực tuyển dụng, thị trường lao động.
Theo ông, sự phát triển của robot hình người có thể tác động đến những công việc chân tay, trong khi các hệ thống AI đang đảm nhiệm thêm nhiều việc liên quan đến xử lý thông tin, văn phòng và dịch vụ.
Ban tổ chức vì thế chọn cách đưa robot ra phố, để người dân có thể nhìn thấy trực tiếp những cỗ máy vốn thường chỉ xuất hiện trong các triển lãm công nghệ hoặc video trình diễn.
Robot trả lời phỏng vấn của giới truyền thông trong sự kiện "xuống đường" - Ảnh: STRAIT TIMES
Bộ trưởng Các vấn đề kỹ thuật số Ba Lan Krzysztof Gawkowski cũng có mặt và trao đổi với những người tổ chức.
Ông cho rằng các mô hình AI nếu phát triển mà thiếu kiểm soát, đặc biệt khi được kết hợp với robot hình người và tự động hóa, có thể đặt ra nhiều vấn đề cho xã hội và thị trường lao động.
Sự kiện diễn ra khi Ba Lan đang đưa các quy định của Đạo luật AI của Liên minh châu Âu vào hệ thống pháp luật trong nước.
Tháng 7-2026, Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki ký luật liên quan đến việc thực thi Đạo luật AI, trong đó quy định cơ quan chịu trách nhiệm giám sát và xử lý các vấn đề phát sinh từ việc sử dụng AI.
Theo khung quản lý của EU, các hệ thống AI được chia theo mức độ rủi ro. Một số ứng dụng bị cấm, trong khi nhóm được xếp vào diện rủi ro cao phải tuân thủ các yêu cầu chặt hơn về dữ liệu, giám sát của con người, minh bạch và quản lý rủi ro.
AI và robot đang lấy việc của con người đến đâu?
Lo ngại về việc AI và robot tác động đến việc làm đã xuất hiện từ nhiều năm qua, nhưng vài năm gần đây vấn đề trở nên cụ thể hơn khi nhiều hãng bắt đầu đưa robot hình người vào nhà máy, kho hàng và các môi trường làm việc thực tế.
Một số robot hiện có thể mang hàng, phân loại vật dụng, thao tác với máy móc hoặc thực hiện các công việc lặp lại. AI tạo sinh cũng đã được dùng trong lập trình, dịch thuật, chăm sóc khách hàng, xử lý tài liệu và sản xuất nội dung.
Dù vậy, mức độ thay thế lao động hiện rất khác nhau giữa từng ngành. Nhiều robot vẫn cần người giám sát, còn phần lớn robot hình người mới ở giai đoạn thử nghiệm hoặc triển khai với số lượng hạn chế.
