Tiêu thụ điện tăng vọt kỷ lục
Theo Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và thị trường điện Quốc gia (NSMO), ngày 7/4/2026, công suất cực đại hệ thống điện quốc gia đạt 51.691 MW (vào thời điểm 15h55), trong đó Pmax miền Bắc đạt 24.717 MW, xác lập kỷ lục mới của năm 2026 và tăng 5.521 MW tương đương với 12% so với cùng kỳ năm 2025.
Sản lượng điện toàn quốc đạt 1.078 triệu kWh, xác lập kỷ lục mới của năm 2026 và tăng hơn 142 triệu kWh tương đương với 15,2% so với cùng kỳ năm 2025.
Sản lượng điện tiêu thụ các miền Bắc, Trung, Nam lần lượt đạt 501; 106; 467 triệu kWh, chiếm tỉ trọng 46,6%; 9,9%; 43,5% so với hệ thống điện Quốc gia.
Kỷ lục này được cho là do ngày 7/4 ghi nhận nắng nóng gay gắt trên phạm vi cả nước với nhiệt độ cao nhất phổ biến 37-40°C, có nơi trên 40°C như: Phù Yên (Sơn La) 40,2°C, Mai Châu (Phú Thọ) 40,2°C, Tĩnh Gia (Thanh Hóa) 40,3°C, Tây Hiếu (Nghệ An) 41,9°C, Hà Tĩnh 40,8°C.
Sản lượng điện toàn quốc đạt 1.078 triệu kWh, xác lập kỷ lục mới của năm 2026.
Trong cơ cấu nguồn điện, nhiệt điện than chiếm 58,1%, với công suất huy động 626,6 triệu kWh; thủy điện 187,5 triệu kWh, chiếm 17,4%; tuabin khí 102,9 triệu kWh, chiếm 9,6%; điện mặt trời 56,9 triệu kWh, chiếm 5,3%; điện mặt trời mái nhà đầu cực ước đạt 50,8 triệu kWh, chiếm 4,7%; điện gió 38,3 triệu kWh, chiếm 3,6%; điện sinh khối 5,2 triệu kWh, chiếm 0,5%; nguồn khác 9,5 triệu kWh, chiếm 0,9%.
NSMO cho biết, hệ thống điện quốc gia được vận hành an toàn, ổn định, các nguồn điện được huy động tối ưu, đảm bảo cung ứng điện liên tục, đáp ứng nhu cầu phụ tải tăng cao trong bối cảnh nắng nóng diện rộng trên cả nước. Điện áp các nút trên hệ thống và mức mang tải các thiết bị trong giới hạn vận hành cho phép.
Tuy nhiên, theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, trong những ngày tới, nắng nóng tiếp tục diễn ra trên diện rộng tại nhiều khu vực trên cả nước, trong đó khu vực từ Thanh Hóa đến Đà Nẵng có khả năng xuất hiện nắng nóng gay gắt, có nơi đặc biệt gay gắt với nhiệt độ trên 40°C. Nắng nóng được dự báo còn kéo dài trong nhiều ngày, làm gia tăng nhu cầu sử dụng điện và tiềm ẩn nguy cơ quá tải cục bộ hệ thống điện.
Sẵn sàng cho kịch bản phụ tải tăng tới 14,1%
Chia sẻ với Người Đưa Tin, ông Nguyễn Thế Hữu – Phó Cục trưởng Cục Điện lực (Bộ Công Thương) cho rằng, Bộ Công Thương đã chủ động xây dựng phương án cao hơn, sẵn sàng đáp ứng trường hợp phụ tải mùa khô tăng tới 14,1%.
Để chuẩn bị cho kịch bản này, các hồ thủy điện, đặc biệt là các hồ lớn tại miền Bắc, hiện được duy trì ở mức nước cao nhằm đảm bảo khả năng phát điện trong giai đoạn cao điểm. Đồng thời, các nhà máy nhiệt điện than và tua-bin khí được yêu cầu dự trữ đầy đủ nhiên liệu, sẵn sàng huy động tối đa công suất khi cần thiết.
Bộ Công Thương cũng đang giám sát chặt chẽ việc cung ứng than, khí, cũng như phương án ứng phó sự cố tại các tổ máy phát điện, nhằm đảm bảo hệ thống vận hành an toàn, liên tục.
Đáng chú ý, đầu tháng 7 vừa qua, Tổng công ty Khí Việt Nam đã nâng công suất tái hóa khí từ khoảng 7 triệu m³/ngày lên 9,5 triệu m³/ngày, qua đó tăng đáng kể tính linh hoạt trong huy động các nguồn điện khí, đặc biệt tại khu vực Đông Nam Bộ.
Ông Nguyễn Thế Hữu – Phó Cục trưởng Cục Điện lực (Bộ Công Thương).
Ở phía nguồn điện, việc khắc phục thành công tổ máy số 2 của Nhà máy BOT Vũng Áng 1 cũng góp phần nâng cao năng lực cung ứng điện cho miền Bắc. Cùng với đó, hệ thống truyền tải tiếp tục được tăng cường khi nhiều trạm biến áp 500 kV được nâng công suất, bổ sung các bộ tụ bù, qua đó cải thiện khả năng truyền tải điện liên vùng.
“Có thể thấy, ngành điện đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp từ nguồn đến lưới nhằm nâng cao năng lực đáp ứng cho mùa khô tới”, ông Hữu nhấn mạnh.
Tuy nhiên, theo ông, để đảm bảo cung ứng điện trong bối cảnh phụ tải tăng cao, không thể chỉ dựa vào phía cung. Việc sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả của doanh nghiệp và người dân đóng vai trò hết sức quan trọng.
“Việc tiết giảm nhu cầu vào giờ cao điểm, chuyển dịch sang các khung giờ thấp điểm không chỉ giúp giảm chi phí cho khách hàng mà còn góp phần giảm áp lực lên hệ thống điện”, ông Hữu nói.
Với kịch bản phụ tải tăng tới 14,1%, đại diện Cục Điện lực thừa nhận hệ thống sẽ phải vận hành với cường độ cao hơn đáng kể so với phương án cơ sở. Tuy vậy, cùng với các chỉ đạo của Chính phủ về tiết kiệm điện, phát triển điện mặt trời mái nhà, tăng cường điều chỉnh phụ tải và nghiên cứu điều chỉnh khung giờ cao – thấp điểm, ngành điện tin tưởng vẫn có thể đảm bảo cung ứng điện cho mùa khô năm 2026, dù sẽ còn nhiều thách thức.
Phía Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cũng nhận định quý II hàng năm là thời gian cao điểm của mùa khô, đồng thời việc triển khai thực hiện kế hoạch trong quý II năm 2026 dự báo sẽ tiếp tục gặp nhiều khó khăn. Cụ thể, căng thẳng địa chính trị (nhất là xung đột khu vực Trung Đông) vẫn tiềm ẩn nguy cơ làm tăng chi phí vận chuyển và nhiên liệu đầu vào như than, dầu, khí và cả thiết bị năng lượng.
Dự án Nhiệt điện Quảng Trạch I dự kiến hòa lưới tổ máy 1 trong tháng 4/2026 và phát điện thương mại vào tháng 5/2026.
Trong nước, quý II là giai đoạn cao điểm mùa nắng nóng, sản xuất công nghiệp và tiêu thụ điện tăng trưởng cao, đặc biệt trong các khu công nghiệp. Sự phát triển của công nghệ AI, chuyển đổi số tiếp tục thay đổi cách thức quản lý và tiêu thụ năng lượng; xu hướng phát triển xe điện dẫn tới gia tăng nhu cầu điện toàn quốc, nhất là tại các đô thị lớn...
Trước áp lực đó, EVN cho biết đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm đảm bảo cung ứng điện trong cao điểm mùa khô năm 2026 cũng như giai đoạn 2027–2030. Trọng tâm là thực hiện nghiêm các chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Bộ Công Thương, đồng thời đẩy mạnh các chương trình tiết kiệm điện, phát triển điện mặt trời mái nhà theo Chỉ thị số 10.
Ở khâu phát điện, các tổng công ty phát điện và đơn vị vận hành nhà máy được yêu cầu đảm bảo đầy đủ nhiên liệu theo nhu cầu hệ thống, duy trì trạng thái sẵn sàng cao của các tổ máy, đồng thời tăng cường công tác kiểm tra, bảo dưỡng nhằm nâng cao độ khả dụng và độ tin cậy trong vận hành. Đối với các nhà máy thủy điện, việc theo dõi sát diễn biến thủy văn, vận hành hồ chứa linh hoạt, hài hòa giữa phát điện và nhu cầu nước cho sinh hoạt, nông nghiệp được đặt lên hàng đầu, đặc biệt trong các đợt nắng nóng kéo dài.
Ở khâu truyền tải, Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia tập trung đảm bảo vận hành an toàn, liên tục hệ thống lưới điện; tăng cường kiểm tra, xử lý triệt để các khiếm khuyết thiết bị, nguy cơ vi phạm hành lang tuyến. Đồng thời, các dự án lắp đặt tụ bù và hệ thống pin lưu trữ năng lượng (BESS), nhất là tại miền Bắc, đang được đẩy nhanh tiến độ nhằm nâng cao khả năng cung ứng điện.
Ở cấp phân phối, các tổng công ty điện lực chủ động xây dựng kịch bản cung cấp điện cho từng tình huống, làm việc với các khách hàng sử dụng điện lớn để triển khai phương án điều chỉnh, dịch chuyển phụ tải trong trường hợp cực đoan. Công tác dự báo nhu cầu điện, đánh giá tác động từ sự phát triển của điện mặt trời mái nhà, xe điện cũng được tăng cường, song song với việc thúc đẩy các giải pháp sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.
Cùng với vận hành hệ thống, EVN cũng đẩy nhanh tiến độ các dự án nguồn điện và lưới điện trọng điểm. Trong đó, Dự án Nhiệt điện Quảng Trạch I dự kiến hòa lưới tổ máy 1 trong tháng 4/2026 và phát điện thương mại vào tháng 5/2026; các dự án LNG Quảng Trạch II, III đang được xúc tiến thủ tục để sớm khởi công. Một loạt dự án lưới điện quan trọng như các đường dây 500/220kV, trạm biến áp tại miền Bắc và các tuyến cấp điện cho Phú Quốc cũng được đẩy nhanh tiến độ để kịp đưa vào vận hành trong quý II/2026.
Dù vậy, EVN cho rằng, để giảm áp lực cho hệ thống điện trong các tháng cao điểm nắng nóng, sự phối hợp của người dân và doanh nghiệp là yếu tố then chốt. Việc sử dụng điện tiết kiệm, hạn chế vận hành đồng thời nhiều thiết bị công suất lớn trong giờ cao điểm, đặc biệt vào buổi chiều tối, không chỉ giúp giảm nguy cơ quá tải, sự cố hệ thống mà còn góp phần kiểm soát chi phí tiền điện.
