Nhiều người có thói quen chụp CCCD, bằng lái rồi lưu vào điện thoại để thuận tiện sử dụng khi cần làm thủ tục hoặc cung cấp thông tin. Thay vì phải mang theo giấy tờ bên mình, người dùng chỉ cần mở thư viện ảnh để tìm bản chụp. Tuy nhiên, thói quen này cũng tiềm ẩn rủi ro lộ thông tin cá nhân, bởi những bức ảnh chứa dữ liệu định danh có thể được lưu trên thiết bị, đồng bộ lên tài khoản trực tuyến hoặc tồn tại ở nhiều nơi khác mà người dùng không để ý.
Không lưu ảnh giấy tờ lâu hơn mức cần thiết
Nhiều người chụp CCCD, bằng lái xe để phục vụ một giao dịch hoặc thủ tục cụ thể nhưng sau khi công việc hoàn tất lại quên xóa. Theo thời gian, thư viện ảnh có thể tích lũy hàng loạt bản chụp giấy tờ cá nhân, từ CCCD, bằng lái đến hộ chiếu, đăng ký xe hay các hồ sơ khác.
Những bức ảnh này không giống ảnh chụp thông thường bởi chứa nhiều thông tin có thể dùng để nhận diện một cá nhân. Vì vậy, khi không còn nhu cầu sử dụng, người dùng nên rà soát thư viện ảnh và xóa những bản chụp giấy tờ không cần thiết. Việc giữ lại một bức ảnh chỉ vì nghĩ rằng “biết đâu sau này cần” cũng đồng nghĩa với việc tiếp tục để dữ liệu cá nhân tồn tại trên thiết bị trong thời gian dài hơn cần thiết.
Kiểm tra nơi ảnh đang được sao lưu
Ảnh trên điện thoại có thể không chỉ nằm trong bộ nhớ của thiết bị. Nếu bật tính năng đồng bộ, những bức ảnh CCCD hay bằng lái xe có thể được tự động tải lên iCloud, Google Photos, OneDrive hoặc các dịch vụ lưu trữ khác.
Vì vậy, khi xóa ảnh giấy tờ, người dùng nên kiểm tra cả những tài khoản đang được dùng để sao lưu ảnh và mục “Đã xóa gần đây”. Điều này đặc biệt đáng lưu ý khi đổi hoặc bán điện thoại. Một bức ảnh không còn xuất hiện trong thư viện trên máy chưa đồng nghĩa với việc mọi bản sao của nó đã biến mất.
Ảnh: Internet
Không để quá nhiều dữ liệu nhạy cảm cùng một chỗ
Một bức ảnh CCCD vốn đã chứa nhiều thông tin cá nhân, nhưng mức độ rủi ro có thể tăng lên khi nó được lưu cùng nhiều dữ liệu khác. Một chiếc điện thoại có thể đồng thời chứa ảnh CCCD, bằng lái, hộ chiếu, thẻ ngân hàng, sao kê, ảnh selfie dùng để xác thực danh tính hoặc giấy tờ có thông tin về địa chỉ và tài khoản.
Khi những mảnh thông tin này cùng xuất hiện trên một thiết bị hoặc tài khoản, chúng có thể ghép lại thành một hồ sơ khá đầy đủ về chủ nhân. Vì vậy, người dùng nên định kỳ rà soát thư viện ảnh và hạn chế lưu giữ những dữ liệu nhạy cảm không còn cần thiết.
Cẩn trọng trước khi gửi ảnh giấy tờ
Thói quen lưu ảnh giấy tờ thường xuất phát từ nhu cầu gửi lại chúng nhanh chóng. Tuy nhiên, trước khi chia sẻ CCCD hoặc bằng lái xe qua Zalo, Messenger, email hay một nền tảng trực tuyến, người dùng cần xác định rõ ai đang yêu cầu, mục đích sử dụng là gì và kênh nhận thông tin có thực sự thuộc về đơn vị đó hay không.
Không nên cung cấp ảnh giấy tờ cho tài khoản không rõ danh tính hoặc gửi theo yêu cầu từ một đường link, tin nhắn hay cuộc gọi bất thường. Nếu một cơ quan, doanh nghiệp hoặc dịch vụ thực sự cần thông tin, người dùng nên ưu tiên cung cấp qua ứng dụng, website hoặc kênh liên hệ chính thức.
Trong những trường hợp phù hợp, có thể cân nhắc sử dụng bản sao có ghi rõ mục đích cung cấp. Cách này giúp hạn chế khả năng bản chụp giấy tờ bị sử dụng cho mục đích khác với lý do ban đầu.
Bảo vệ điện thoại như một nơi chứa giấy tờ quan trọng
Một chiếc điện thoại chứa nhiều ảnh giấy tờ cá nhân về bản chất không khác nhiều so với một chiếc ví chứa CCCD, bằng lái và các giấy tờ quan trọng. Nếu thiết bị bị mất hoặc tài khoản lưu trữ trực tuyến bị truy cập trái phép, những dữ liệu này cũng có nguy cơ bị người khác tiếp cận.
Do đó, người dùng nên sử dụng mã khóa đủ mạnh cho điện thoại, bật xác thực sinh trắc học nếu thiết bị hỗ trợ và kích hoạt xác thực hai lớp cho các tài khoản lưu trữ dữ liệu. Khi đăng nhập tài khoản cá nhân trên thiết bị khác, đặc biệt là thiết bị công cộng hoặc không thuộc quyền kiểm soát của mình, cũng cần thận trọng.
Nếu điện thoại bị mất hoặc phát hiện tài khoản có dấu hiệu đăng nhập bất thường, người dùng nên nhanh chóng khóa thiết bị, đổi mật khẩu và kiểm tra các phiên đăng nhập để hạn chế nguy cơ dữ liệu cá nhân tiếp tục bị truy cập.
Lưu ảnh CCCD hay bằng lái trên điện thoại không phải là điều người dùng nhất thiết phải tránh hoàn toàn. Điều quan trọng là phải biết mình đang lưu những dữ liệu gì, chúng được lưu ở đâu, có bao nhiêu bản sao và ai có khả năng truy cập. Với những giấy tờ chứa thông tin định danh, cách an toàn hơn là chỉ lưu khi thực sự cần, sử dụng đúng mục đích và xóa khi không còn nhu cầu.
