Chuyên gia RMIT: Việt Nam nên xây dựng 'AI chuyên biệt' thay vì chạy đua mô hình nghìn tỉ

Các mô hình AI mới đang đưa thị trường AI thành một "cuộc đua xuống đáy về giá" - Ảnh: AFP

Đừng lãng phí hàng tỉ đô la vào "cuộc đua không thể thắng" về AI 

Trao đổi với Báo điện tử Tuổi Trẻ, tiến sĩ James Kang - giảng viên cấp cao ngành khoa học máy tính tại Đại học RMIT Việt Nam, cho rằng Việt Nam đừng cố gắng xây dựng các hệ thống AI tổng quát, đa năng từ đầu để cạnh tranh với thế giới.

Theo ông, việc theo đuổi các mô hình AI quy mô lớn đòi hỏi hàng tỉ đô la Mỹ, nguồn năng lượng khổng lồ và khả năng tiếp cận phần cứng cao cấp, những thứ mà hiện tại chúng ta chưa thể tự chủ hoàn toàn. Thay vì lãng phí nguồn lực vào những cuộc đua tốn kém, Việt Nam nên tập trung vào việc xây dựng hạ tầng AI chuyên biệt dựa trên các bộ dữ liệu chất lượng cao của riêng mình.

Đây được xem là "con đường thực tế nhất" để Việt Nam đạt được chủ quyền AI mà không bị phụ thuộc hay phải luôn chạy đuổi theo sau các cường quốc công nghệ khác.

Điểm "hay ho" và khác biệt trong chiến lược này chính là tận dụng lợi thế về dữ liệu và chuyên môn nội địa. Bằng cách đưa dữ liệu địa phương vào hạ tầng AI chuyên biệt, Việt Nam có thể tạo ra những công cụ đẳng cấp thế giới trong nhiều lĩnh vực.

Cụ thể như ở lĩnh vực nông nghiệp, chúng ta cần tập trung tối ưu hóa năng suất dựa trên điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu đặc thù. Với y tế khu vực thì cần phát triển các ứng dụng AI nhằm chẩn đoán và điều trị phù hợp với cơ địa và bệnh lý người Việt.

Riêng trong hệ thống pháp lý và hành chính, ông Kang cho rằng cần xây dựng các công cụ hỗ trợ tư pháp và quản lý nhà nước minh bạch, hiệu quả.

Ông Kang nhấn mạnh cách tiếp cận này không chỉ giúp tiết kiệm chi phí mà còn bảo đảm nền độc lập công nghệ thực sự.

Tiến sĩ James Kang - giảng viên cấp cao ngành khoa học máy tính tại Đại học RMIT Việt Nam, cho rằng Việt Nam không nên chạy đua xây dựng các mô hình AI tổng quát để cạnh tranh với các tập đoàn công nghệ lớn

Cảnh báo "mảnh ghép lỗi" phi thực tế khi trộn lẫn công nghệ

Một điểm đáng chú ý là sự tách rời ngày càng lớn giữa hai hệ sinh thái công nghệ Mỹ và Trung Quốc. Tiến sĩ Kang cảnh báo việc cố gắng kết hợp phần cứng Mỹ với phần mềm Trung Quốc (hoặc ngược lại) là phi thực tế và rủi ro.

Việc kết hợp này giống như cố gắn kết những mảnh ghép từ hai bộ trò chơi khác nhau, gây ra các vấn đề liên tục về tương thích và an ninh mạng.

Phân tích sâu hơn, ông Kang cho biết các lệnh hạn chế xuất khẩu của Mỹ đối với chip AI tiên tiến, bao gồm NVIDIA H200, đã đẩy nhanh quá trình tách rời công nghệ giữa hai cường quốc công nghệ lớn nhất thế giới. "Khoảng cách về công nghệ và chính trị giữa hai hệ sinh thái công nghệ này ngày càng lớn hơn theo từng ngày", ông nhấn mạnh.

Từ đó, ngay cả khi Việt Nam muốn xây dựng hạ tầng AI dựa trên phần cứng của Mỹ, tiến sĩ Kang cho rằng những hạn chế của chuỗi cung ứng toàn cầu sẽ khiến mục tiêu này rất khó thực hiện.

"NVIDIA hiện đang phải cạnh tranh quyết liệt để có đủ linh kiện bán dẫn từ các nhà cung cấp chủ chốt như Samsung nhằm đáp ứng nhu cầu toàn cầu tăng vọt. Khi các tập đoàn công nghệ lớn đã nắm giữ chuỗi cung ứng, việc Việt Nam dễ dàng mua đủ phần cứng để xây dựng một hạ tầng AI quy mô lớn là điều không thực tế", ông Kang nói thêm.