Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng mới đây đã ký ban hành Nghị định 407/2026 quy định cơ chế hoạt động, cơ chế quản lý tài chính đặc thù đối với Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN). Nghị định có hiệu lực từ ngày 28/12/2026 và được áp dụng từ năm tài chính 2026.
Xử lý chi phí đầu tư dự án điện thất bại từ lợi nhuận sau thuế
Một trong những nội dung nổi bật trong Nghị định là việc cho phép xử lý chi phí đầu tư thất bại cho tại dự án điện lực có tính đặc thù, rủi ro cao từ lợi nhuận sau thuế của EVN.
Cụ thể, chi phí đầu tư thất bại được xem xét xử lý là những khoản chi phí không được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế theo quy định của pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp.
Các khoản này bao gồm chi phí chuẩn bị đầu tư và chi phí đầu tư đã thực hiện đối với dự án, công trình điện lực thuộc một trong những trường hợp nhất định.
Theo đó, trường hợp thứ nhất là dự án, công trình điện lực không đủ điều kiện triển khai do cơ quan Nhà nước có thẩm quyền điều chỉnh quy hoạch.
EVN được Chính phủ áp dụng quy định cơ chế hoạt động, cơ chế quản lý tài chính đặc thù (Ảnh: EVN).
Trường hợp thứ hai là dự án không đủ điều kiện triển khai do cơ quan Nhà nước có thẩm quyền ban hành hoặc sửa đổi chính sách làm thay đổi điều kiện đầu tư. Việc thay đổi chính sách phải là nguyên nhân trực tiếp, quyết định dẫn đến việc dự án không còn đủ điều kiện triển khai.
Để được xử lý những khoản chi phí này, EVN phải chuẩn bị hồ sơ chứng minh cụ thể. Đối với trường hợp thứ nhất, hồ sơ cần có văn bản điều chỉnh quy hoạch của cơ quan có thẩm quyền, kèm báo cáo đánh giá ảnh hưởng khiến dự án không đủ điều kiện thực hiện.
Trường hợp thứ hai, doanh nghiệp phải có quyết định thay đổi chính sách của cơ quan có thẩm quyền và báo cáo đánh giá tác động của quyết định này đến khả năng triển khai dự án.
Ngoài ra, hồ sơ của các trường hợp đều phải có tài liệu nghiệm thu, thanh quyết toán khối lượng, giá trị thực hiện.
Căn cứ báo cáo kiểm toán chấp nhận toàn phần của kiểm toán độc lập về giá trị thanh quyết toán, EVN được quyết định thời gian phân bổ chi phí, tối đa 5 năm kể từ khi Hội đồng thành viên phê duyệt đủ điều kiện quyết toán.
Nhiều khoản chi phí được phân bổ trong thời gian tối đa 5 năm
Bên cạnh chi phí đầu tư thất bại, Nghị định còn quy định cách thức xử lý một số khoản chi phí phát sinh trong quá trình hoạt động, đầu tư và vận hành hệ thống điện.
Cụ thể, đối với chênh lệch tỷ giá trong quá trình đầu tư các công trình điện lực nằm trong Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia, EVN được phản ánh lũy kế và phân bổ vào doanh thu hoặc chi phí tài chính.
Thời gian phân bổ chi phí không quá 5 năm kể từ khi công trình đi vào hoạt động. Riêng đối với dự án quan trọng quốc gia, thời gian phân bổ có thể kéo dài nhưng không vượt quá thời gian trả nợ khoản vay.
Chi phí công tơ điện cũng được phân bổ trong thời gian không quá 5 năm kể từ thời điểm phát sinh và phải phù hợp với tình hình sản xuất, kinh doanh của EVN.
Đối với chi phí phục vụ sửa chữa, khắc phục sự cố các công trình điện lực, phần chi phí được phân bổ là giá trị còn lại sau khi trừ tiền bồi thường của tổ chức bảo hiểm và các nguồn hỗ trợ khác, nếu có.
Đặc biệt, trong trường hợp chi phí sửa chữa, khắc phục sự cố phát sinh do những nguyên nhân khách quan như thiên tai, hỏa hoạn và ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh của EVN, khiến doanh nghiệp giảm lãi so với kế hoạch hoặc bị lỗ, tập đoàn được phân bổ các khoản chi phí này trong thời gian không quá 3 năm kể từ thời điểm phát sinh.
Về quản lý tài sản và vốn chủ sở hữu, Nghị định cũng trao quyền cho Hội đồng thành viên EVN quyết định việc chuyển giao dự án đầu tư, tài sản và công trình điện lực giữa tập đoàn với các công ty con do EVN nắm giữ 100% vốn điều lệ.
Việc chuyển giao được thực hiện theo nguyên tắc giữ nguyên trạng theo giá trị sổ sách, không phải đánh giá lại giá trị dự án, tài sản và công trình điện lực. Việc ghi tăng, giảm vốn được thực hiện theo quy định pháp luật hiện hành.
Ngoài ra, khi tiếp nhận tiền và tài sản từ chính sách hỗ trợ bồi thường di dời, sắp xếp, hạ ngầm công trình điện lực, EVN được ghi tăng vốn đầu tư của chủ sở hữu sau khi trừ các chi phí liên quan (nếu có), căn cứ phương án bồi thường được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.
Ngược lại, đối với tài sản phải tháo dỡ, di dời theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền, tập đoàn thực hiện giảm tài sản và giảm vốn đầu tư của chủ sở hữu tương ứng với giá trị còn lại.
