Một phóng sự được VTV phát sóng ngày 16/7 đã thu hút sự chú ý khi phản ánh hàng loạt sai phạm trong quản lý vé tham quan, phí gửi xe và tiền công đức tại một số đền, chùa, di tích ở tỉnh Lạng Sơn.
Theo VTV, Công an tỉnh Lạng Sơn đã đấu tranh, xử lý 3 vụ việc tại điểm di tích Tam Thanh, đền Kỳ Cùng và đền Công đồng Bắc Lệ. Tổng số tiền bị trục lợi được xác định bước đầu là gần 8 tỷ đồng.
Trả 20.000 đồng nhưng chỉ nhận vé 10.000 đồng
Tại điểm di tích Tam Thanh, những người bị điều tra đều là nhân viên được giao quản lý, bán vé, soát vé và thu tiền gửi xe. Theo thông tin từ Công an tỉnh Lạng Sơn, nhóm này bị cáo buộc bàn bạc, sử dụng nhiều cách để đưa một phần doanh thu ra ngoài sổ sách.
Một trong những thủ đoạn đáng chú ý là khách mua loại vé 20.000 đồng/người/lượt, nhân viên vẫn thu đủ 20.000 đồng nhưng chỉ in vé mệnh giá 10.000 đồng, giữ lại phần chênh lệch.
Trong một số trường hợp, vé đã qua sử dụng lẽ ra phải tiêu hủy lại được nhân viên soát vé giữ lại, chuyển về quầy để đưa cho những khách đến sau. Nhờ đó, tiền của lượt khách mới không được ghi nhận trên hệ thống bán vé điện tử.
Với khách đi theo đoàn đông, không yêu cầu lấy vé và thanh toán bằng tiền mặt, các đối tượng bị cáo buộc cho khách vào trước rồi báo lại số lượng thấp hơn thực tế để giảm số vé phải xuất. Tại bãi gửi xe, có trường hợp nhân viên thu tiền nhưng không in vé trên hệ thống.
Bước đầu, nhóm này khai đã để ngoài sổ sách và chiếm đoạt gần 200 triệu đồng. Ngày 3/6, Công an tỉnh Lạng Sơn khởi tố 7 người về tội Tham ô tài sản.
Điều đáng nói là phần thiệt hại hoặc chênh lệch trên mỗi lượt khách không lớn. Người mua vé thường chỉ kiểm tra số tiền phải trả, ít khi nhìn kỹ mệnh giá được in, vì vậy hành vi có thể diễn ra nhiều lần mà khó bị phát hiện.
Tiền đặt lễ cũng bị thu gom, chia nhau
Sai phạm tại đền Kỳ Cùng và đền Công đồng Bắc Lệ lại liên quan trực tiếp đến tiền công đức, tiền cung tiến của người dân.
Tại đền Kỳ Cùng, Công an tỉnh Lạng Sơn xác định người phụ trách bộ phận thường trực di tích đã chỉ đạo hai nhân viên giữ lại một phần tiền ngoài số liệu kiểm ngân công khai trong các lần kiểm đếm định kỳ.
Hành vi được cho là diễn ra từ cuối năm 2022. Hàng tỷ đồng đã bị giữ lại để chia nhau và sử dụng cho một số khoản chi trái quy định. Ba người bị khởi tố về tội Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ.
Vụ việc tại đền Công đồng Bắc Lệ có số tiền lớn nhất. Theo Báo Nhân Dân dẫn thông tin từ Công an tỉnh Lạng Sơn, các thành viên ban quản lý bị cáo buộc thống nhất gom tiền cung tiến trên các bàn thờ, cung đền nhưng không đưa vào sổ sách công đức, sau đó chiếm đoạt để chia nhau.
Số tiền bị chiếm đoạt từ năm 2023 đến thời điểm vụ án bị phát hiện được xác định bước đầu gần 7 tỷ đồng. Ngày 6/7, cơ quan điều tra khởi tố 12 người về tội Tham ô tài sản, trong đó có những người từng hoặc đang giữ chức vụ quản lý tại địa phương và ban quản lý đền.
VTV cho biết các nhóm thực hiện việc thu gom tiền theo hình thức khép kín, có sự chỉ đạo và phân công nhiệm vụ. Các vụ án hiện vẫn đang được điều tra mở rộng nhằm thu hồi tài sản và làm rõ trách nhiệm của những người liên quan.
Du khách cần kiểm tra 3 điều khi đến di tích
Từ những vụ việc trên, người dân và du khách cần phân biệt rõ vé tham quan, phí dịch vụ và tiền công đức. Vé tham quan, tiền gửi xe là khoản thu theo giá niêm yết, trong khi tiền công đức là khoản đóng góp tự nguyện.
Khi mua vé, khách nên kiểm tra mệnh giá, số lượng vé và số tiền thực tế đã trả. Với đoàn đông người, trưởng đoàn cần đối chiếu số thành viên với số vé được xuất, không nên chấp nhận việc thu tiền nhưng không phát vé hoặc chỉ phát một phần.
Khi công đức, người dân nên ưu tiên bỏ tiền vào hòm công đức chính thức hoặc chuyển khoản qua tài khoản, mã QR do ban quản lý công khai. Với khoản đóng góp lớn, nên yêu cầu phiếu tiếp nhận hoặc lưu chứng từ chuyển khoản,tránh đưa tiền cho người tự nhận là người trông đền, người làm lễ hoặc người nhận hộ.
Thông tư 04/2023/TT-BTC của Bộ Tài chính quy định tiền mặt tiếp nhận phải được ghi chép đầy đủ; tiền trong hòm công đức phải được kiểm đếm định kỳ. Những khoản tiền đặt không đúng nơi quy định cũng phải được thu gom để kiểm đếm chung, không được cá nhân tự ý giữ lại.
Nếu phát hiện vé không đúng mệnh giá, thu tiền nhưng không xuất vé, sử dụng tài khoản cá nhân để nhận công đức hoặc có biểu hiện thu gom tiền bất thường, du khách nên chụp lại bảng giá, vé, mã QR và phản ánh với ban quản lý, chính quyền hoặc cơ quan công an.
