Ảnh minh họa công nghệ nhận diện khuôn mặt bằng AI - Ảnh: Midjourney
Một nghiên cứu mới từ University of New South Wales (UNSW Sydney) và Australian National University (ANU) cho thấy phần lớn chúng ta quá tự tin vào khả năng nhận diện khuôn mặt do
Ảnh: UNSW Sydney/Adobe Stock
Vì sao chúng ta nhầm lẫn?
Các thế hệ AI trước đây thường để lộ "sạn" như răng méo, kính hòa lẫn vào da, tai lệch vị trí, phông nền lem vào tóc. Nhưng khi công nghệ phát triển, những lỗi đó gần như biến mất. Những khuôn mặt AI mới nhất trông thuyết phục ngay từ cái nhìn đầu tiên.
Theo tiến sĩ Amy Dawel của ANU, nghịch lý nằm ở chỗ: "Những khuôn mặt AI tiên tiến nhất không sai vì khuyết điểm, mà vì quá hoàn hảo". Chúng thường có độ đối xứng gần như tuyệt đối, tỉ lệ cân đối và các đặc điểm "trung bình một cách bất thường" - những yếu tố vốn gợi cảm giác hấp dẫn và quen thuộc. "Cứ như thể họ đẹp đến mức khó tin vậy", bà nói.
Điều đáng lo là sự tự tin lỗi thời này có thể khiến cá nhân và tổ chức trở nên dễ tổn thương hơn trước lừa đảo, hồ sơ giả mạo, tài khoản ảo trên mạng xã hội, hay danh tính bịa đặt trong tuyển dụng. Khi ảnh đại diện ngày càng khó phân biệt, việc "nhìn bằng mắt thường" không còn là lá chắn đáng tin cậy.
Các nhà nghiên cứu cho rằng thay vì học vài mẹo nhận diện, điều quan trọng hơn là cập nhật tư duy: thừa nhận giới hạn của chính mình và duy trì một mức độ hoài nghi lành mạnh. Bởi khi công nghệ tạo khuôn mặt tiếp tục cải tiến, khoảng cách giữa "trông có vẻ thật" và "thực sự là thật" sẽ còn nới rộng.
Dù vậy, nghiên cứu cũng hé lộ một chi tiết thú vị: một số ít người thể hiện khả năng phát hiện khuôn mặt AI vượt trội. Tiến sĩ Dunn đặt câu hỏi liệu ngoài kia có tồn tại những "máy dò khuôn mặt AI siêu việt" thực sự hay không, và liệu kỹ năng đó có thể được giải mã, đào tạo cho số đông trong tương lai không.
* Đáp án: Ảnh 2, 3, 5, 8, 9, 11 là do AI tạo.
Công cụ AI mới của Australia chống hình ảnh deepfake độc hại
