Cuộc chiến giữa các AI sẽ không bao giờ có hồi kết
Trên không gian mạng, một kịch bản mới đang thành hình khi mà AI trở thành công cụ tối thượng cho cả bên tấn công lẫn bên phòng thủ, biến an ninh mạng thành một cuộc đấu trí khốc liệt giữa các thuật toán.
Khi AI "tiếp tay" cho tội phạm mạng
Sự bùng nổ của AI tạo sinh (GenAI) đã mang đến những thách thức chưa từng có đối với các hệ thống an ninh mạng truyền thống. Theo Jim Richberg - Giám đốc an ninh thông tin toàn cầu của Fortinet, nếu như trước đây việc phát triển mã độc hay tìm kiếm lỗ hổng đòi hỏi đội ngũ chuyên gia trình độ cao, thì nay GenAI đã "bình dân hóa" câu chuyện này.
AI có khả năng tự động viết mã máy tính, giúp rút ngắn thời gian từ lúc phát hiện lỗ hổng đến khi tung ra phần mềm độc hại từ vài tuần xuống còn vài phút.
Tấn công mạng hiện nay có thể dùng AI để phân tích ngược các lỗi của nhà sản xuất, từ đó nhanh chóng tạo ra các biến thể mã độc mới nhằm vượt mặt hệ thống bảo mật.
Không chỉ dừng lại ở kỹ thuật, AI còn nâng tầm các cuộc tấn công lừa đảo (social engineering) lên một mức độ tinh vi khó tin. Những email không còn lỗi chính tả, những cuộc gọi Deepfake giả mạo giọng nói của cấp trên với phong thái tự nhiên đã khiến ngay cả những người cảnh giác nhất cũng có thể sập bẫy.
Lá chắn thông minh trước tốc độ máy móc
Ở phía ngược lại, để đối đầu với sức mạnh của máy móc, các chuyên gia bảo mật buộc phải dùng chính AI làm "lá chắn". Các giải pháp bảo mật truyền thống vốn phân mảnh và thụ động hiện đang được thay thế bằng hệ thống an ninh mạng thông minh và tự động hóa hoàn toàn.
AI phòng thủ đóng vai trò như một bộ não trung tâm, có khả năng xử lý hàng tỉ dữ liệu thô mỗi ngày để nhận diện các hành vi bất thường. Trong bối cảnh thế giới đang thiếu hụt trầm trọng nhân lực an ninh mạng, AI chính là lực lượng phản ứng nhanh, có khả năng cô lập các cuộc tấn công đa hướng chỉ trong mili giây - điều mà con người không thể thực hiện thủ công.
Việc ứng dụng AI dự đoán (Predictive AI) giúp các doanh nghiệp không còn phải "chạy theo" sự cố, mà có thể chủ động săn lùng mối đe dọa ngay từ khi chúng còn là những dấu hiệu mờ nhạt.
Nghịch lý từ lỗ hổng con người
Tuy nhiên, một thực tế nghiệt ngã là dù công nghệ có tiên tiến đến đâu, "mắt xích" yếu nhất vẫn thường nằm ở con người. Khái niệm này vẫn là nỗi ám ảnh đối với các chuyên gia an ninh. Có khi những lỗi này đã có phương án khắc phục, nhưng người dùng lại chậm trễ hoặc quên không cập nhật.
AI có thể giúp quản lý và tự động sửa lỗi, nhưng số lượng tổ chức thực sự khẩn trương triển khai các bản hoàn thiện này vẫn còn hạn chế. Kẻ tấn công không cần phải đầu tư vào những kỹ thuật cao siêu nếu chúng có thể dễ dàng xâm nhập qua những "cánh cửa" mà chủ nhà bỏ quên. Do đó, cuộc chiến AI không chỉ là sự đối đầu về thuật toán, mà còn là cuộc đua về ý thức và tốc độ triển khai của con người.
Cuộc chiến giữa các AI là một thực tế không thể đảo ngược. Để tồn tại, các tổ chức cần thay đổi tư duy từ phòng ngự thụ động sang chủ động với chiến lược "Bảo mật ngay từ khâu thiết kế" (Secure by Design). An ninh mạng phải được tích hợp vào toàn bộ vòng đời của sản phẩm, từ khâu ý tưởng đến khi vận hành.
Trong thế giới mà AI có thể trở thành vũ khí của bất kỳ ai, việc lựa chọn những đối tác bảo mật có năng lực đổi mới AI liên tục không còn là một lựa chọn thêm thắt, mà là yếu tố sống còn. Tương lai của bảo mật không nằm ở việc loại bỏ AI, mà là ở cách con người điều khiển AI để tạo ra một mạng lưới phòng thủ vững chắc trước những làn sóng tấn công ngày càng tinh vi.
Lần đầu tiên áp dụng AI vào cuộc thi an ninh mạng tại Việt Nam
